Auteursrecht

Wat is het auteursrecht?

 

Het auteursrecht is een recht dat rust op een originele creatie en toekomt aan de daadwerkelijke auteur van de creatie.

 

Een louter idee of concept op zich wordt hierdoor niet beschermd doch enkel de specifieke concrete uitwerking die men aan het idee of concept gegeven heeft.

 

De voornaamste geldigheidsvoorwaarden zijn: 

  • de creatie moet in een concrete vorm gegoten zijn;
  • originaliteit: de creatie moet het resultaat zijn van een intellectuele inspanning en de stempel dragen van de auteur; ze mag dus niet gekopieerd zijn van een bestaande creatie.

 

Het voorwerp van het auteursrecht kan zeer uiteenlopend zijn: niet alleen muziek, literatuur of andere kunstvormen worden gedekt. Kunstzinnigheid is namelijk geen criterium zodat bv. ook industrieel design, logo's, lay-out van verpakkingen, lay-out van websites enz. onder het auteursrecht bescherming kan genieten.

 

Weet echter dat het auteursrecht altijd eerst toekomt aan de daadwerkelijke auteur, ook al is die werknemer of opdrachtnemer. Een vennootschap kan slechts dergelijke rechten verkrijgen na overdracht ervan. Het kopen van de creatie zelf is trouwens niet hetzelfde als het overnemen van de auteursrechten op die creatie.

 

Overlappingen met andere intellectuele eigendomsrechten zijn mogelijk, zoals het modellenrecht en het merkenrecht.

 

Brantsandpatents helpt u te ontwaren wat binnen uw onderneming onder het auteursrecht bescherming kan genieten en of deze bescherming voldoende is.

 

Verder kunnen wij uitmaken of het nodig is om bepalingen in arbeidsovereenkomsten of in overeenkomsten met opdrachtnemers te voorzien zodat de auteursrechten wel degelijk u toebehoren.

 

 

 

Registreren?

 

Het auteursrecht is niet onderworpen aan een registratieverplichting en ontstaat door de loutere creatie op zich. Er bestaat dan ook geen register van auteursrechten of copyright.

 

Wel is het zinvol om ervoor te zorgen dat u over bewijzen beschikt dat u de auteursrechten bezit op een bepaalde creatie. Zeker in een stadium waarbij u uw creatie nog niet geopenbaard heeft aan de buitenwereld, is het aangewezen om enigszins te laten vastleggen dat u op dat moment in het bezit bent van die creatie, bv. door: 

  • registratie bij de Dienst Registratie en Domeinen van het Ministerie van Financiën
  • tussenkomst van een notaris
  • een i-depot bij het Benelux Bureau

 

Brantsandpatents kan uitmaken of een dergelijke vorm van registratie wenselijk is en kan voor u de nodige formaliteiten vervullen.

 

 

 

Rechten/voordelen?

 

Als houder van een auteursrecht geniet u bescherming voor de creatie tot 70 jaar na het overlijden van de auteur. U oefent controle uit op de manier waarop uw creatie door derden gebruikt wordt en kan zich principieel verzetten tegen onder meer: 

  • het reproduceren van uw creatie: bv. kopiëren van een mascotte of stripfiguur; kopiëren door een concurrent van uw wervende productomschrijving; gebruik door uw concurrent van door u gemaakte foto's.
  • het adapteren van uw creatie: bv. de verfilming van een boek, het gebruik van de lay-out van uw website voor uw productcatalogus.

 

Deze rechten kunnen ook afzonderlijk overgedragen worden of in licentie gegeven worden aan anderen. Dit kan een interessante bron van inkomsten betekenen die onder bepaalde voorwaarden ook fiscaal voordelig kunnen zijn.

 

Opgelet: de overheid komt meestal niet ambtshalve tussen in auteursrechtelijke conflicten. U dient dus zelf - in samenwerking met uw adviseur of uw auteursrechtenvereniging (bv. Sabam) - uw auteursrechten te laten gelden via de daartoe voorziene procedures. Van belang hierbij is om zich te verzetten in een zo vroeg mogelijk stadium tegen namaak of nabootsing aangezien enerzijds de kansen op een onderhandelde oplossing groter zijn en anderzijds de financiële inspanningen meestal een stuk lager zullen zijn.

 

Voor (industrieel) design en logo's heeft het auteursrecht beperkingen ten aanzien van het modellenrecht of het merkenrecht: 

  • een beperktere beschermingsomvang: u moet aantonen dat de andere effectief uw creatie gekopieerd heeft en dus weet had van uw creatie.
  • moeilijkere bewijslast: een model- of merkregistratie vormt een bewijs van uw eigendomsrecht tot bewijs van het tegendeel terwijl u uw auteursrecht zelf moet bewijzen.
  • inbreukprocedures: op basis van een Europese merken- of modellenregistratie kan u via één gerechtelijke procedure optreden tegen een inbreuk in meerdere EU lidstaten terwijl het auteursrecht in elk land afzonderlijk moet afgedwongen worden.
  • overlappende rechten: in verschillende landen kan men veel moeilijker een auteursrecht claimen wanneer de creatie ook onder het modellenrecht valt.

 

 

 

Plichten? 

 

Auteursrechten zijn niet onderworpen aan een registratieplicht. Tevens is het niet verplicht om de aanduiding © te gebruiken. Dit laatste is echter wel aangewezen om derden te wijzen op uw rechten. Daarenboven is er een wettelijk vermoeden dat de persoon wiens naam is aangebracht op een creatie, de auteur is tenzij bewijs van het tegendeel. U kan dan ook best consequent de volgende vermelding aanbrengen: 

© [naam] [jaartal van creatie]

 

 

Waar?

 

Aangezien er geen registratieplicht is, bestaat er in de meeste landen ook geen enkel registratiesysteem.

 

In de USA is er wel een copyright register: de registratie is er niet verplicht doch kan wel aangewezen zijn wanneer u er actief bent.

 

Van belang is dat het auteursrecht een nationaal recht is en dat de voorwaarden van bescherming in elk land anders kunnen zijn. Zo zijn er in verschillende landen regels die de overlapping tussen het modellenrecht en het auteursrecht beperken.